ارمنستان، سرزمین کلیساها و کوهها، جایی که تاریخ در دل طبیعت نفس میکشد، یکی از محبوبترین مقاصد برای گردشگران ایرانی است. تصور کنید صبحانهای با پنیر محلی و نان گاتای تازه در دامنههای آرارات میل میکنید و عصر را به پیادهروی در خیابانهای سنگفرش ایروان و تماشای رقص فوارهها در میدان جمهوری میگذرانید. سفر به ارمنستان نه تنها یک تجربه اروپایی با هزینهای نزدیک به ریال است، بلکه به دلیل نزدیکی فرهنگی و جغرافیایی، حس بودن در خانه را به شما میدهد.
اما آیا سفر زمینی به صرفهتر است یا هوایی؟ هزینههای واقعی در سال ۱۴۰۴ چقدر است؟ یا چطور میتوان ارزانترین و باکیفیتترین سفر را تجربه کرد؟ خبر خوب این است که برای این سفر نیازی به ویزا ندارید؛ لغو روادید ارمنستان برای ایرانیان همچنان پابرجاست. در این راهنمای جامع نقشه کامل این ماجراجویی را برایتان ترسیم کردهایم تا بدون هیچ نگرانی، دل به جاده بزنید.

ارمنستان
ارمنستان کجاست؟ موقعیت جغرافیایی و همسایگان
اگر در نقشه جهان انگشتتان را روی نقطه تلاقی آسیای غربی و اروپای شرقی بگذارید، به کشور ارمنستان (Armenia) میرسید. این کشور کوهستانی که در منطقه استراتژیک قفقاز جنوبی واقع شده، پلی میان فرهنگ شرق و غرب است. ارمنستان به دریا راه ندارد (محصور در خشکی)، اما طبیعت سبز و کوههای سر به فلک کشیده آن، جای خالی دریا را پر کردهاند. این کشور از جنوب با ایران هممرز بوده و همین مرز مشترک کوتاه (حدود ۳۵ کیلومتر در منطقه نوردوز)، دروازه ورود هزاران گردشگر ایرانی به این سرزمین است.
همسایگان ارمنستان
- شمال: گرجستان (مسیر محبوب تورهای ترکیبی)
- جنوب: ایران (مرز نوردوز)
- شرق و جنوب غربی: جمهوری آذربایجان
- غرب: ترکیه
جالب است بدانید که ارمنستان به دلیل بافت کوهستانیاش به سرزمین سنگها یا «کاراستان» (Karastan) نیز شهرت دارد. این کشور گرچه وسعت زیادی ندارد (کمی کوچکتر از استان کردستان)، اما تراکم جاذبههای تاریخی و طبیعی در آن شگفتانگیز است.
اطلاعات ضروری قبل از سفر به ارمنستان
سفر به ارمنستان ترکیبی از امنیت بالا، هزینههای معقول و فرهنگی غنی است که کمتر جایی پیدا میشود. این کشور همسایه شمالی ایران است با آغوش باز از گردشگران ایرانی استقبال میکند و خیابانهای ایروان حتی در نیمههای شب هم برای خانوادهها و بانوان تنها کاملا امن هستند.
آگاهی از اطلاعات پایه قبل از سفر، جلوی بسیاری از سوءتفاهمها و مشکلات احتمالی را میگیرد. اینکه ساعت رسمی آنها چقدر با ما تفاوت دارد یا واحد پولشان دقیقا چیست، اولین قدم برای یک برنامهریزی دقیق است. در جدول زیر، خلاصه هر آنچه باید بدانید را آوردهایم:
| اطلاعات | توضیحات |
| پایتخت | ایروان (Yerevan) |
| واحد پول | درام ارمنستان (AMD) |
| زبان رسمی | ارمنی (انگلیسی و روسی هم رایج است) |
| دین | مسیحیت (پیرو کلیسای حواری ارمنی) |
| وضعیت ویزا | لغو روادید (تا ۹۰ روز برای ایرانیان نیاز به ویزا نیست) |
| اختلاف ساعت | ۳۰ دقیقه جلوتر از تهران |
ارمنستان یکی از امنترین کشورهای جهان طبق شاخصهای جهانی جرم و جنایت است. پس اگر نگران امنیت خانواده یا فرزندان خود هستید، میتوانید با خیال راحت تور ارمنستان را رزرو کنید و از آرامش شبهای ایروان لذت ببرید.

نمایی از ارمنستان در شب
آب و هوای ارمنستان و بهترین زمان سفر
انتخاب بهترین زمان سفر به ارمنستان کاملا به سلیقه شما بستگی دارد. آیا عاشق برف و اسکی هستید یا پیادهروی در هوای ملایم بهاری؟ ارمنستان کشوری چهارفصل با آب و هوایی به شدت متغیر است. دانستن الگوی آب و هوایی ایروان به شما کمک میکند تا لباس مناسب بردارید و در زمانهایی سفر کنید که بیشترین لذت را برایتان به همراه داشته باشد.
بهار و تابستان در ارمنستان
بهار (اردیبهشت و خرداد) و اوایل پاییز (مهر ماه)، رویاییترین زمان برای بازدید از ارمنستان است. در این ماهها هوا نه آنقدر گرم است که کلافه شوید و نه آنقدر سرد که نتوانید از هتل خارج شوید. همهچیز سبز است و طبیعت در اوج زیبایی خود قرار دارد.
اگر در تیرماه (معمولا ۱۴ هفته بعد از عید پاک) به ارمنستان سفر کنید، با جشن آب (Vardavar)، یکی از شادترین فستیوالهای جهان، روبرو میشوید. در جشن وارداوار، مردم روی یکدیگر آب میپاشند و هیچکس خشک به خانه برنمیگردد! سفر در این زمان برای کسانی که عاشق هیجان و شلوغی هستند عالی است.
پاییز و زمستان شهرهای ارمنستان
اگر به دنبال ارزانترین فصل سفر به ایروان هستید، اواخر پاییز و زمستان را انتخاب کنید. زمستانهای ارمنستان سرد و پربرف، اما بهشت عاشقان واقعی اسکی است. در این زمان قیمت تورها و هتلها به شدت کاهش مییابد و پیست اسکی تساغکادزور (Tsaghkadzor) نیز با امکانات استاندارد و قیمت بسیار مناسبتر از اروپا، میزبان گردشگران زمستانی خواهد بود.

پیست اسکی تساغکادزور
جاهای دیدنی ارمنستان؛ از هزار پله تا کلیساهای چندهزارساله
ارمنستان موزهای روباز است که هر گوشه آن داستانی تاریخی برای روایت دارد. پس اگر فکر میکنید جاهای دیدنی ارمنستان فقط به چند کلیسا ختم میشود، سخت در اشتباهید؛ از معماریهای مدرن شوروی تا طبیعت بکر دریاچه سوان، لیستی بیپایان پیش رو دارید و ما مهمترینها را اینجا لیست کردهایم.
- میدان جمهوری ایروان (Republic Square): قلب تپنده شهر. شبها رقص فوارههای موزیکال در این میدان، فضایی جادویی میسازد. معماری ساختمانها با سنگهای توف صورتی، نمادینترین تصویر ایروان است.
- کاسکاد یا هزار پله (Cascade Complex): یک شاهکار معماری که مرکز شهر را به پارک پیروزی وصل میکند. داخل آن موزه هنرهای معاصر است و از بالای آن نمایی پاناروما از شهر و کوه آرارات دارید.
- دریاچه سوان (Lake Sevan): مروارید ارمنستان و یکی از بزرگترین دریاچههای کوهستانی آب شیرین در جهان. خوردن ماهی ایشخان در رستورانهای ساحلی سوان را از دست ندهید.
- معبد گارنی (Garni Temple): تنها بنای بازمانده از دوران پیش از مسیحیت در ارمنستان که معماری یونانی-رومی دارد و شما را به یاد آتن میاندازد.
- کلیسای گغارد (Geghard Monastery): کلیسایی عجیب که نیمی از آن در دل کوه تراشیده شده است. این مکان ثبت میراث جهانی یونسکو است و فضای معنوی بینظیری دارد.
- کلیسای جامع اچمیادزین: واتیکان ارمنستان و قدیمیترین کلیسای جامع جهان.
- پارک پیروزی و مجسمه مادر: نماد قدرت و حفاظت از کشور که بر فراز شهر ایستاده است.
- موزه ماتناداران: گنجینهای از نسخ خطی باستانی که برای عاشقان تاریخ و فرهنگ جذاب است.
- بازار ورنیساژ: آخر هفتهها این بازار محلی پر از صنایع دستی، فرش، نقاشی و سوغاتیهای چوبی میشود.
- پل معلق خندزورسک: برای ماجراجویان؛ پلی طولانی که دو سمت درهای عمیق را به هم وصل میکند (خارج از ایروان).
برای دیدن تمام این زیباییها با برنامهریزی دقیق رزرو تور ایروان را به شما پیشنهاد میکنیم تا با هزینهای متناسب بتوانید تمام جاذبههای این کشور را ببینید.

معبد گارنی
تفریحات ارمنستان و خوشگذرانیهای شبهای ایروان
ایروان شهری است که شبها بیدار میشود. تفریحات ارمنستان فقط مختص روز نیست. خیابانهای مرکزی شهر پس از غروب آفتاب پر از موسیقی، نور و زندگی میشوند. اگر اهل پیادهروی شبانه، کافهگردی یا هیجان هستید، این شهر نامیدتان نمیکند.
- کافهگردی در خیابانهای شمالی و ساریان: خیابان Northern Avenue و خیابان Saryan پاتوق اصلی کافهبازها و رستورانگردهاست. نشستن در کافههای پیادهرو و تماشای مردم، بخشی از فرهنگ مدرن ایروان است.
- زیپلاین و پارکهای هیجانانگیز: برای آدرنالین خالص، به یل پارک (Yell Extreme Park) بروید. طولانیترین زیپلاینهای منطقه و مسیرهای آفرود در دل جنگل منتظر شماست.
- باغ وحش و پارک آبی: اگر با کودکان سفر میکنید، پارک آبی دنیای آب (Water World) و باغ وحش ایروان گزینههایی عالی برای یک روز خانوادگی شاد هستند.

زیست شبانه در ارمنستان
مسیرهای سفر هوایی و زمینی به ارمنستان
یکی از پرتکرارترین سوالات مسافران این است که زمینی برویم یا هوایی؟ هر دو مسیر را برای سفر در اختیار دارید و هر روش هم مزایا و معایب خود را دارد. راه های دسترسی به ارمنستان متنوع است و انتخاب آن به بودجه، زمان و حوصله رانندگی شما بستگی دارد.
اگر زمان برایتان ارزشمند است یا حوصله ساعتها نشستن در ماشین را ندارید، پرواز بهترین گزینه خواهد بود. ایرلاینهایی مثل آرمنیا ایرویز، ماهان و ایرانایر پروازهای مستقیم تهران-ایروان را برگزار میکنند که حدود ۱ ساعت و ۳۰ دقیقه طول میکشد؛ یعنی عملا به چشمبرهمزدنی در فرودگاه زوارتنوتس هستید.
راهنمای سفر زمینی به ارمنستان با ماشین شخصی
سفر زمینی برای عاشقان جاده و طبیعتگردی جذاب است، اما چالشهای خودش را هم دارد. مسیر جادهای از مرز نوردوز میگذرد که طبیعتی خیرهکننده اما جادهای کوهستانی و پرپیچوکم دارد. فاصله تهران تا مرز نوردوز حدود ۷۵۰ کیلومتر و از مرز تا ایروان حدود ۴۰۰ کیلومتر است. همچنین:
- برای خروج با ماشین شخصی به کاپوتاژ خودرو، گواهینامه بینالمللی، پلاک ترانزیت و دفترچه مالکیت بینالمللی نیاز دارید.
- علاوه بر هزینه بنزین (که در ارمنستان گران است)، باید هزینه بیمه خودرو در خاک ارمنستان و عوارض خروج از کشور را هم بپردازید.
سفر به ایروان گاهی با اتوبوس هم امکانپذیر است. اتوبوسهای تهران-ایروان معمولا از ترمینال غرب (آزادی) و بیهقی حرکت میکنند. این روش با اینکه ارزانتر از هواپیماست، مسیری حدود ۲۲ تا ۲۴ ساعته دارد. اگر کمردرد دارید یا با کودک سفر میکنید، این روش توصیه نمیشود.

جادههای ارمنستان
هزینه سفر به ارمنستان؛ چقدر پول همراه ببریم؟
بودجهبندی دقیق، کلید یک سفر اقتصادی است. با آنکه هزینه سفر به ارمنستان در سال 1404 نسبت به کشورهای دیگر همچنان پایین مانده، اما نمیتوان از تاثیر تورم جهانی روی قیمتهای ایروان چشم پوشید. اینجا خرج و مخارج معمول یک گردشگر در سفر به ارمنستان را با واحد پول این کشور یعنی درام (AMD) و برخی معادلهای دلاریشان در چند جدول مجزا تشریح میکنیم.
هزینه هر شب اقامت در ارمنستان برای یک نفر
| نوع اقامتگاه | درام | دلار |
| هاستل (خوابگاه) | ۴ تا ۸هزار | ۱۰ - ۲۰ $ |
| هتل ۳ ستاره | ۱۵ تا ۲۵هزار | ۴۰ - ۶۵ $ |
| هتل ۴ و ۵ ستاره | ۴۰ تا ۱۲۰+ هزار | ۱۰۰ - ۳۰۰+ $ |
هزینه خورد و خوراک در ارمنستان
| آیتم | هزینه (درام) | توضیحات |
| ساندویچ شاورما/لحه معجون | هزار تا ۱,۵۰۰ | غذای خیابانی ارزان |
| 1 وعده غذا در رستوران معمولی | ۳ تا ۶هزار | همراه با نوشیدنی |
| شام در رستوران لوکس | ۱۰+ هزار | منوی کامل |
| قهوه در کافه | ۸۰۰ تا ۱,۵۰۰ | اسپرسو یا کاپوچینو |
هزینه حمل و نقل شهری در ارمنستان
| وسیله | هزینه (درام) | نکات |
| مترو ایروان | ۱۰۰ | ارزان و سریع |
| مارشروتکا (ون) | ۱۰۰ | کمی شلوغ |
| تاکسی اینترنتی (Yandex/GG) | ۶۰۰ تا ۱,۲۰۰ | مناسب مسیرهای مرکز شهر |
توصیه میکنیم همیشه مقداری دلار همراه داشته باشید و در صرافیهای معتبر داخل شهر (نه در مرز یا فرودگاه) به درام تبدیل کنید تا نرخ بهتری بگیرید.
بهترین هتل های ارمنستان برای اقامت گردشگران
این موضوع بر هیچ گردشگری پنهان نیست که انتخاب هتل مناسب میتواند کیفیت سفر را زیر و رو کند. اقامتگاههای ایروان طیف وسیعی از هتلهای لوکس زنجیرهای تا هاستلهای دنج و تمیز را در برمیگیرند که چند نمونه را در ادامه معرفی میکنیم:
- هتل ماریوت (Marriott Armenia): لوکسترین گزینه درست در قلب میدان جمهوری که اگر بودجه برایتان مسئله نیست، تجربه اقامتی اشرافی را برایتان به همراه خواهد داشت
- هتل الکساندر (The Alexander): هتلی ۵ ستاره و مجلل با استانداردهای جهانی
- هتل آنی پلازا (Ani Plaza): از محبوبترین هتلهای بزرگ ۴ ستاره بین ایرانیان با امکانات خوب و موقعیت مکانی عالی در خیابان سایات نوا
- هتلهای ۳ ستاره و اقتصادی: هتلهایی مثل شیراک یا ایبیس نیز گزینههای اقامتی تمیز و مقرونبهصرفهای هستند که هم صبحانه خوبی دارند و هم دسترسی مناسب.
به خاطر داشته باشید که در انتخاب بهترین هتل های ارمنستان، نزدیکی به میدان جمهوری (Republic Square) مزیت بزرگی است؛ چراکه دسترسی به اکثر جاذبههای شهری با اندکی پیادهروی امکانپذیر میشود. برای مشاهده لیست کامل هتلها و رزرو با بهترین قیمت، میتوانید به بخش هتل های خارجی در سایت ایجنتیو مراجعه کنید.

هتل ماریوت ارمنستان
غذاهای ارمنستان؛ طعمهایی که نباید از دست داد
شکمگردی در ارمنستان از واجبات سفرتان به این کشور جذاب است. غذاهای ارمنستان شباهت زیادی به غذاهای ایرانی و ترکی دارند، اما با ادویهها و سبزیجات محلی خاص خودشان طبخ میشوند. اینجا رژیم معنایی ندارد! فرهنگ غذایی میان مردم ارمنستان بسیار ارزشمند و قابلاحترام است:
- خاچاپوری (Khachapuri): نان پر شده با پنیر و تخممرغ که اصالتا گرجی است اما در ارمنستان هم بسیار محبوب و لذیذ طبخ میشود.
- کباب خوروواتس (Khorovats): همان کباب ارمنی که با گوشت تکهای خوک یا بره درست میشود. طعم دودی و ادویههای مخصوص آن بینظیر است.
- دلمه (Tolma): ارمنیها ادعا میکنند مخترع دلمه هستند! دلمههای آنها با گوشت و برنج در برگ مو پیچیده میشود و با سس ماست و سیر سرو میشود.
- نان لواش: نان ملی ارمنستان که در فهرست یونسکو هم ثبت شده است. تماشای پخت لواش در تنورهای سنتی بسیار جالب است.
- گاتا (Gata): شیرینی سنتی و گرد که وسط آن با ترکیبی از کره و شکر پر شده است. بهترین سوغاتی خوراکی ارمنستان همین گاتاست.

غذاهای محلی ارمنستان
بهترین رستوران های ارمنستان برای شکمگردی
حالا که میدانید چه غذاهایی را در ایروان امتحان کنید، سوال اینجاست که برای خوردن این غذاها با بالاترین کیفیت باید به کدام رستوران رفت؟ پیدا کردن بهترین رستوران های ایروان در شهری پر از کافه و رستوران کار سختی نیست، اما چند پیشنهاد تضمینی برایتان داریم:
- رستوران لواش (Lavash Restaurant): در خیابان تومانیان. فضایی مدرن و سنتی با منوی صبحانه عالی و نان تازه که همانجا پخت میشود.
- رستوران شریپ (Sherep): اولین رستوران با آشپزخانه باز در ایروان. دیدن مراحل پخت غذا توسط سرآشپزهای حرفهای، لذت غذا را دوچندان میکند.
- رستورانهای زنجیرهای کاراس (Karas): اگر دنبال غذای سریع، ارزان و خوشمزه هستید، کاراس بهترین گزینه است. شعبههای زیادی در شهر دارد.
- تاورن ایروان (Tavern Yerevan): برای شنیدن موسیقی زنده سنتی و خوردن غذاهای اصیل در محیطی دنج و قدیمی، حتما میز رزرو کنید.

رستوران لواش
سیستم حمل و نقل در ارمنستان برای تردد درونشهری
سیستم حمل و نقل در ارمنستان شاید به اندازه اروپا توسعهیافته نباشد، اما کار راهانداز و ارزان است. در ثانی، برای گشت و گذار در ایروان خیلی هم به کرایه ماشین نیاز ندارید.
- اپلیکیشنهای تاکسی (Yandex Go & GG): این مهمترین نکته حملونقل است! حتما اپلیکیشن Yandex یا GG را نصب کنید. دقیقا مثل اسنپ کار میکنند، قیمت را از قبل نشان میدهند و بسیار ارزانتر از تاکسیهای دربستی خیابان هستند. با این روش نگران چانهزنی یا ندانستن زبان نخواهید بود.
- متروی ایروان: متروی ایروان فقط یک خط دارد که شمال و جنوب شهر را وصل میکند. بلیط آن بسیار ارزان (۱۰۰ درام) و معماری ایستگاههای آن زیباست.
- مارشروتکا (Marshrutka): ونهای کوچک سفید یا زرد که محبوبترین وسیله نقلیه عمومی مردم محلی بوده و کرایه ارزانی دارند، اما معمولا شلوغ هستند.

نمایی از ایستگاه مترو در ارمنستان
وضعیت تماس و اینترنت در سفر به ارمنستان
در عصر دیجیتال، دسترسی نداشتن به اینترنت حتی برای چند ساعت هم سخت است. خوشبختانه وضعیت اینترنت در ارمنستان بسیار عالی بوده و گردشگران میتوانند به محض ورود، سیمکارت تهیه کنند. سه اپراتور اصلی ارمنستان که خدمات خوبی ارائه میدهند عبارتند از:
- Viva-MTS (ویواسل)
- Team (بیلاین سابق)
- Ucom
پیشنهاد ما برای گردشگران تور سیمکارت توریستی ویواسل است که اینترنت 4G را با سرعت بالا پوشش میدهد. شما میتوانید سیمکارتتان را در بدو ورود داخل فرودگاه بخرید، اما باید بدانید که قیمتها آنجا کمی گرانتر از نمایندگیهای داخل شهرند. اگر عجله ندارید، میتوانید در خیابانهای اصلی مثل نورتاونیو نمایندگیها را پیدا کرده و از خودشان خرید کنید.
همچنین اکثر کافهها، رستورانها و هتلهای ایروان وایفای پرسرعت رایگان دارند. حتی در برخی پارکها و اتوبوسها هم وایفای عمومی در دسترس است. پس نگران قطعی ارتباطتان با دنیای آنلاین نباشید!
چرا رزرو تور گردشگری بهترین روش سفر به ارمنستان است؟
شاید بگویید خودم میتوانم بلیط بخرم و هتل رزرو کنم، اما خرید تور برای سفرهای خارجی مثل ارمنستان مزایایی دارد که نمیتوان نادیدهشان گرفت، نظیر:
۱- مدیریت بهتر هزینهها: آژانسها به دلیل قراردادهای چارتر با هتلها و ایرلاینها، معمولا قیمتی پایینتر از رزرو شخصی به شما پیشنهاد میدهند.
۲- بیمه مسافرتی و امنیت: وجود بیمه مسافرتی معتبر خیالتان را از حوادث احتمالی راحت میکند.
۳- لیدر فارسیزبان: حضور یک راهنما که زبان و فرهنگ منطقه را بشناسد، بهترین رستورانها را معرفی کند و در مواقع ضروری کنارتان باشد، ارزش سفر را چند برابر میکند.
مزیت دیگر چنین روشی این است که در سفر با تور مسافرتی شما فقط چمدان میبندید؛ ترانسفر فرودگاهی، گشتهای شهری، سیمکارت و رزرو هتل همه از قبل هماهنگ شده است.
نکات و هشدارهای سفر به ایروان چیست؟
برای اینکه حرفهای سفر کنید، پیشنهاد میکنیم این نکات را گوشه ذهنتان داشته باشید:
۱- آب لولهکشی در ارمنستان از کوهها سرچشمه گرفته و بسیار گواراست؛ پس نیازی به خرید آب معدنی نیست. آبخوریهای سنگی (پولپولک) کوچکی نیز در خیابان وجود دارد که میتواند تشنگیتان را رفع کند.
۲- بازارهای محلی ارمنستان و تاکسیها معمولا کارت اعتباری قبول نمیکنند. همیشه مقداری درام نقد همراه داشته باشید.
۳- در بازار ورنیساژ و هنگام خرید سوغاتی حتما چانه بزنید، چون امر رایجی است؛ اما قیمتها در فروشگاههای برند و رستورانها مقطوعاند و امکان درخواست تخفیف وجود ندارد.

مرکز خریدی در ارمنستان
با این راهنما ارمنستان را مثل کف دست بشناسید
شما حالا تمام اطلاعات لازم برای سفر به ارمنستان را از نقشه راه و هزینهها تا بهترین رستورانها و جاهای دیدنی ایروان دارید. فرقی نمیکند دنبال آرامش در کنار دریاچه سوان باشید یا هیجان شبهای زنده ایروان؛ ارمنستان منتظر است تا با تاریخ غنی و مردم مهماننوازش شگفتزدهتان کند. این کشور برای هر سلیقه چیزی در چنته دارد. اگر هنوز برای رزرو هتل، خرید بلیط یا برنامهریزی سفر مردد هستید و نمیخواهید وقتتان را با آزمون و خطا هدر دهید، پیشنهاد ما رزرو تور ارمنستان است. ایجنتیو بهواسطه سالها تجربه در برگزاری تورهای خارجی، بهترین گزینههای پرواز، اقامت و خدمات پکیجهای ارمنستان را با قیمتی رقابتی ارائه میکند تا تنها دغدغه شما، انتخاب لباس برای عکاسی در میدان جمهوری باشد! فراهم کردن مقدمات سفرتان را طی یک تماس تلفنی به کارشناسان خبره ایجنتیو بسپارید و خود را برای تجربههای جذاب گردشگری در ارمنستان آماده کنید.